Achter iedere straatnaam schuilt een verhaal

Veel straatnamen in Hooglanderveen verwijzen naar markante inwoners, oude boerderijen, verdwenen landschappen, agrarische werktuigen of historische veldnamen.

Alphons Mulderlaan

Alphons Mulder, 1897 tot 1966, was dorpssmid. Hij was sociaal betrokken, had vele bestuursfuncties in het Hooglanderveense verenigingsleven en was organist in de R.K. Kerk.

Amendijk

Ook Amendiek. Was Veenweg 28. De boerderij wordt al in 1710 genoemd. De naam verwijst naar de ligging aan het eind van een dijkje bij de Veenweg.

Andries van Altenalaan

Andries van Altena, 1909 tot 1968, was winkelier en raadslid van de gemeente Hoogland. Hij was medeoprichter van de Hooglanderveense Oranjevereniging, organiseerde activiteiten voor ouderen, was lid van de reservepolitie en hielp tijdens de oorlog onderduikers.

Bart Flospad

Bart Flos, 1896 tot 1966, speelde een belangrijke rol in het sociale leven van Hooglanderveen. Hij was actief in de vakbeweging, het ziekenfonds, Stichting Hulp in Nood en de Zonnebloem. Van 1935 tot 1965 maakte hij deel uit van de gemeenteraad van Hoogland, waarvan de laatste vijf jaar als wethouder.

Bethel

Was Veenweg 9. Evangelisatielokaal Bethel, wat huis van God betekent, ontstond nadat vanaf 1901 in een naburige boerderij gebedsdiensten werden gehouden. In 1908 werd een houten gebouwtje geplaatst. Dit werd in 1925 vervangen door een stenen gebouw. Het gebouw is in 2007 gesloopt.

Boerderijenboulevard

Onderdeel van de Vathorstboulevard, grenzend aan Hooglanderveen. De naam verwijst naar het wijkje met straatnamen van Hooglanderveense boerderijen.

Bombiezen

Deze straat heette vroeger Kwekersweg. Na de samenvoeging met Amersfoort is gekozen voor Bombiezen om verwarring te voorkomen. Bombiezen was de naam van een plas in de omgeving die ontstond na vervening. Het gebied was moerassig en begroeid met biezen. Later werd het moeras gedempt met huisvuil van de gemeente Hoogland.

Brenninkmeijerlaan

Stefan Joseph Brenninkmeijer, 1875 tot 1930, was bouwpastoor en eerste pastoor van de R.K. St. Josephparochie in Hooglanderveen. Ook speelde hij een belangrijke rol bij de realisatie van het bejaardenhuis St. Jozef en de R.K. basisschool St. Joseph.

Buitenveldseweg

Buitenvelden waren heidevelden die bij boerderijen hoorden. Boeren haalden daar plaggen voor de potstallen. De bestaande Buitenveldseweg is verdwenen. Later is een nieuwe verbinding aangelegd tussen de Van Tuyllstraat en de Hanzeboulevard.

Buurtsdijk

Was Veenweg 29. Buurtsdijk ligt in het buurtschap Buurtsdijk, in de buurt van een dijkje bij de Veenweg. De laatste bewoners zijn in april 2005 vertrokken.

Cornelis Sminklaan

Cornelis Smink, 1867 tot 1946, was agrariër, raadslid en wethouder van de voormalige gemeente Hoogland. Ook was hij kerkmeester van de R.K. kerk in Hooglanderveen en veertig jaar bestuurslid van de Coöperatieve Zuivelfabriek.

Daan Brouwerlaan

Daan Brouwer, 1890 tot 1973, kwam kort na de Eerste Wereldoorlog in Hooglanderveen wonen. Hij werd een pionier in het behartigen van de belangen van de Veeners. In 1920 was hij medeoprichter van de Boerenleenbank, waar hij tot 1954 kassier was. Ook was hij betrokken bij het Wit Gele Kruis en het Armenbestuur van de St. Josephparochie.

De Brink

Een brink is oorspronkelijk een plein in de kom van een dorp, meestal met bomen beplant. Vaak stonden de kerk, kroeg, school en andere voorzieningen rond de brink. In Hooglanderveen ontstond de naam bij de bouw van het appartementencomplex rond 1990.

De Broodheuvel

Was Veenweg 25. De naam is afgeleid van de dekzandrug De Broodheuvel, waarop ook boerderij Buurtsdijk ligt. De naam wordt voor het eerst genoemd in 1644. De Broodheuvel is behouden als woonboerderij.

De Hofstede

Deze straatnaam is ontstaan na een prijsvraag. Een hofstede is een grote boerderij.

De Hoevens

Voormalig perceel weiland nabij het dorp. De naam staat vermeld op een topografische kaart uit 1850.

De Kelder

Voormalig perceel weiland nabij het dorp. De naam staat vermeld op een topografische kaart uit 1850.

De Keut

Was Van Tuyllstraat 38. De boerderij is in 2006 gesloopt. De naam is afgeleid van keuterstede, een kleine boerderij. De naam wordt al in 1705 genoemd. Carnavalsvereniging De Keuters ontleent haar naam aan deze boerderij, omdat hun residentie, Dorpshuis De Dissel, op het land van boerderij De Keut is gebouwd.

De Kooi

Was Verbindingsweg 2 en 4. De boerderij is in 2002 gesloopt. Vroeger was het gebruikelijk om een boerderij of familienaam te vernoemen naar een eendenkooi in de directe omgeving. Op een krijgskaart uit 1912 wordt De Kooi op die plek al vermeld.

De Krim

Voormalig perceel weiland nabij het dorp. De naam staat vermeld op een topografische kaart uit 1850.

De Maalderij

Genoemd naar de voormalige veevoederfabriek De Samenwerking, later De Eemstroom, die op deze plek heeft gestaan. Daar werden granen gemalen, iets wat eerder in windmolens gebeurde.

De grote Langerijst

Was Heideweg 106 en is in 2003 gesloopt. De naam is afgeleid van rijshout. De Langerijst was vanaf 1600 ruim 150 jaar in bezit van de Heren van Emiclaer. Rond 1930 schonk Wous van Zuilen de boerderij aan de R.K. parochie van Hooglanderveen.

Dirk van Weelaan

Dirk van Wee, 1898 tot 1992, was agrariër op boerderij De Keut aan de Van Tuyllstraat. Hij stelde de vooruitgang van de dorpsgemeenschap op sociaal, economisch en maatschappelijk gebied boven zijn eigenbelang. Hij stelde grond beschikbaar voor woningbouw voor dorpsjongeren en voor de bouw van een dorpshuis.

Disselpad

Disselpad was de naam van een gepland voet en fietspad tussen de Van Tuyllstraat, langs Dorpshuis De Dissel, naar de Dirk van Weelaan. Een dissel is een verbindingsstuk tussen paard en wagen. In 2006 is besloten dit pad niet aan te leggen.

Disselplein

Vroeger was dit de onofficiële naam voor het parkeerplein bij het voormalige Dorpshuis De Dissel. Hier vonden vaak dorpsevenementen plaats. Sinds 2006 is het een officieel dorpsplein nabij Dorpshuis De Dissel.

Dombosch

Was Duisterweg 1. De naam is ontstaan omdat de grond oorspronkelijk eigendom was van de Sint Paulusabdij in Utrecht. Dombosch betekent het bos van de Utrechtse Dom.

Duisterweg

De naam komt van De Duist, een poldergebied nabij Hooglanderveen. Oorspronkelijk heette dit gebied De Duystere van Emiclaer. De Duyst was tot 1857 een zelfstandige gemeente.

Eikelkamp

Voormalig perceel weiland nabij het dorp. De naam staat vermeld op een topografische kaart uit 1850.

Eindweg

Deze weg eindigde ooit in het Hoevelakense Bos.

Gagelgat

Was Veenweg 18. De boerderij is in 2002 gesloopt. De naam verwijst naar het veen. Gagel is een heestertje dat goed groeit op lage moerassige gronden.

Gavel

Een gavel is een oud boerengebruiksvoorwerp om hooi te verwerken. Het heeft een lange steel met twee of drie ijzeren tanden.

Gerard Schimmellaan

Gerard Schimmel, 1877 tot 1934, was agrariër en eigenaar van boerderij De Nieuwe Hoef in buurtschap De Hoef. Hij was wethouder van de gemeente Hoogland, kerkmeester van de St. Josephparochie en medeoprichter en bestuurslid van de landbouwcoöperatie, de coöperatieve zuivelfabriek en de Boerenleenbank.

Greep

Een greep is een oud boerengebruiksvoorwerp. Het heeft een korte steel met een dwarskop en vijf ijzeren tanden en werd gebruikt om mest te verwerken.

Groot Houtveen en Klein Houtveen

Deze namen verwijzen naar boerderij Het Houteveen aan de Van Tuyllstraat. Omdat deze boerderij tegenwoordig een horecafunctie heeft, zijn de toevoegingen groot en klein gebruikt om verwarring te voorkomen.

Heideweg

Verbindingsweg tussen Hoogland en Hooglanderveen. De weg ontstond na het graven van de Malewetering.

Hendrik Boersenlaan

Hendrik Boersen was de eerste directeur van de Coöperatieve veevoederfabriek De Samenwerking, later De Eemstroom. Hij heeft veel betekend voor het maatschappelijk leven in Hooglanderveen. Op de dag dat hem een koninklijke onderscheiding zou worden uitgereikt, overleed hij plotseling.

Hendrik van den Heuvellaan

Hendrik van den Heuvel werd geboren in Hooglanderveen op 2 maart 1891 en overleed daar op 8 februari 1985. Hij was boer in De Hoef en actief in kerk, politiek, landbouworganisaties, coöperaties en de Boerenleenbank. Hij bekleedde vele functies en heeft veel betekend voor het dorpsleven.

Het Veld

Voormalig perceel weiland nabij het dorp. De naam staat vermeld op een topografische kaart uit 1850.

Het Zandhuisje

Was Scheidingsweg 7 en is in 2003 gesloopt. Het lag op de Zandheuvel, een zandopduiking aan de oostzijde van het Veen. Het Zandhuisje is bekend geworden doordat het van ongeveer 1620 tot 1720 als schuilkerk werd gebruikt door katholieken in Hoogland en omgeving. In 1926 schonk de familie Van Zuilen de hoeve aan de R.K. Kerk in Hooglanderveen, waardoor de bouw van het St. Jozefgesticht mogelijk werd.

Hiep

Een hiep is een oud boerengebruiksvoorwerp om takken van stammen te hakken. Het heeft een zeer korte steel en een vierkant hakblok.

Hoefseweg

Tegenwoordig is dit een fietsverbinding tussen Hooglanderveen en Amersfoort. Vroeger was het een landweggetje, genoemd naar boerderij en buurtschap De Hoef.

Hoekveen

Was Roevoeterstraat 1. De naam is afgeleid van de ligging aan de rand, in de hoek van het veengebied. De naam wordt al in 1696 genoemd. De boerderij is in 2004 gesloopt.

Hoi Berg

In opdracht van Vario Mundo ontwierp kunstenaar Ida van der Lee een podium als kleinschalige ontmoetingsplek voor inwoners van Hooglanderveen. Het ontwerp is geïnspireerd op verhalen van boeren en herinneringen aan het vroegere landschap. Samen met Marcus Petstra werkte zij het idee uit tot een ontmoetingsplek en autonoom kunstwerk.

Holleweg

Weg door lager gelegen gronden tussen Hooglanderveen en Hoevelaken.

Hoog en Wellerlaan

De naam Hoog en Wel herinnert aan een boerderij van de familie Schimmel. Deze boerderij werd in 1966 gesloopt voor de aanleg van verkeersplein Hoevelaken.

Jan Koklaan

Joannes Hermanus Kok, 1903 tot 1985, was agrariër. Hij vervulde gedurende een lange periode verschillende maatschappelijke functies, vooral bij agrarische verenigingen en coöperaties. Hij was onder meer actief bij de St. Josephparochie, de ABTB, de Boerenleenbank, de zuivelfabriek en de gemeenteraad van Hoogland. Voor zijn verdiensten ontving hij in 1972 de eremedaille in goud verbonden aan de Orde van Oranje Nassau.

Johannes Goeslaan

Pastoor Johannes Maria Goes, 1910 tot 1993, was pastoor van de St. Josephparochie van 1970 tot 1980. Na zijn emeritaat ging hij tegenover de kerk wonen, zodat de parochie in noodgevallen altijd een beroep op hem kon doen. Hij ligt begraven op het R.K. kerkhof in Hooglanderveen.

Johannes van Rossumlaan

Johannes Josephus van Rossum, 1902 tot 1959, was pastoor in Hooglanderveen van 1947 tot 1959. Hij stond bekend om eenvoud, soberheid en oprecht medeleven met de medemens.

Johanneshoeve

Was Veenweg 20, tegenwoordig Oude Veenweg. Het was vroeger een oud erf en groeide later uit tot een boerderij. De hoeve, tegenwoordig woonboerderij, is waarschijnlijk vernoemd naar voormalig bewoner Johannes Traa.

Kerkpad

Dit is een voet en fietspad naar de kerk in Hooglanderveen, gelegen nabij de Veenweg.

Kiepennest

Was Veenweg 3. Het was een arbeiderswoning. De herkomst van de naam is onbekend.

Knieptang

Knieptang is een oud Veens woord voor nijptang.

Kwekerspaadje

Onofficiële naam voor een voet en fietspad tussen de Kwekersweg, tegenwoordig Bombiezen, en de Scheidingsweg. Het pad is medio 2007 opgeheven.

Landweg, vroeger Langstraat

Deze straat heette in de gemeente Hoogland Langstraat. Na de samenvoeging met Amersfoort is gekozen voor Landweg om verwarring te voorkomen.

Leeuwenkamp

Groot perceel weiland aan de Duisterweg. Het kwam rond 1630 in eigendom van de familie Foeyt van Emiclaer en hoorde ooit bij boerderij het Duysthuisje.

Leilat

Leilat is een oud Veens woord voor meetlint.

Lient

Lient is een oud Veens woord voor lint. Het was een touwverbinding tussen voerman en paard, bedoeld om het paard te leiden.

Lindeboomseweg

Deze weg ontstond rond 1973 als parallelweg naast de verdubbeling van de A1 en is genoemd naar boerderij De Lindeboom aan de Zevenhuizerstraat.

Martin Boonlaan

Martin Boon, woonachtig in Hoogland en actief in het verenigingsleven, was voorzitter van het stichtingsbestuur van Dorpshuis De Dissel. Zonder zijn inzet en deskundigheid was het dorpshuis er waarschijnlijk niet gekomen.

Martin Pielagelaan

Martinus Jacobus Maria Pielage, 1921 tot 2003, was vanaf 1953 veertig jaar hoofd van de R.K. Basisschool St. Joseph in Hooglanderveen. Daarnaast was hij actief in zorg, cultuur, parochie, dorpsraad en verenigingsleven. Hij was ruim veertig jaar dirigent van het Gregoriaans Herenkoor, werd Erekeuter van Het Turfgat en ontving in 1993 een koninklijke onderscheiding.

Melchior Batenburglaan

Melchior Batenburg, 1924 tot 1993, werd in 1981 pastor in Hooglanderveen. Zijn heldere preken, zorg voor zieken en inzet voor kwetsbare mensen maakten diepe indruk. Hij zette zich onder meer in voor het behoud van Bejaardenhuis St. Jozef. Hij ligt begraven op het parochieel kerkhof van Hooglanderveen.

Ossenkamp

Voormalig perceel weiland nabij het dorp, in de omgeving van Eindweg en Holleweg.

Postloperlaan

Genoemd naar de Postlopersteeg, een bijna verdwenen verbinding tussen Hoevelaken en Amersfoort. De steeg moest grotendeels wijken voor de aanleg van verkeersplein Hoevelaken.

Reurhout

Reurhout is een oud Veens woord voor een lepeltje om koffie te roeren.

Riezebezem

Riezebezem is een oud Veens woord voor een bezem van wilgentakken.

Roevoeterstraat

De herkomst is onbekend. Zowel roe als voet zijn oude lengtematen. De tapvoet was een perceel grond in de nabijheid. De weg ligt tegenwoordig in Amersfoort.

Schapendriest

Voormalig perceel weiland nabij het dorp. De naam staat vermeld op een topografische kaart uit 1850.

Scheidingsweg

Deze weg scheidde vroeger de gemeente Hoevelaken van de gemeente Hoogland en vormde ook de scheiding tussen Gelderland en Het Sticht, Utrecht. Oorspronkelijk was het een dijkje, gebruikt als weg.

Schoeimes

Een schoeimes is een oud boerengebruiksvoorwerp om door vee ingetrapte en onregelmatig geworden slootkanten te fatsoeneren.

Schulk

Schulk is een oud Veens woord voor schort.

Schup

Schup is een oud Veens woord voor schop. Het is een gebruiksvoorwerp om bijvoorbeeld zand mee te scheppen.

Slootakkers

Voormalig perceel weiland nabij het dorp. De naam staat vermeld op een topografische kaart uit 1850.

Speelstraat

Onofficiële naam voor een stuk plein tussen de Gerard Schimmellaan en de Van Beeklaan. Dit stuk straat is ingericht met speeltoestellen voor de jeugd.

Sterrebos

Genoemd naar een bosperceel in de nabijheid.

Streeksel

Een streeksel is een oud boerengebruiksvoorwerp. Het is een strijkstok waarmee tijdens het maaien de zeis regelmatig werd gescherpt.

Trijntje Priempad

Trijntje Priem Brons staat symbool voor veel Hooglanderveense vrouwen: een groot gezin, hard werken, op de achtergrond klaarstaan voor anderen en een sterk gevoel voor sociale rechtvaardigheid.

Tuinkamp

Voormalig perceel weiland nabij het dorp. De naam staat vermeld op een topografische kaart uit 1850.

Tuunhamer

Een tuunhamer is een oud houten boerengebruiksvoorwerp om houten palen in de grond te slaan.

Van Beeklaan

Hendrikus van Beek en zijn zus Maria Agatha waren eigenaar van café en boerderij Het Houteveen. Zij schonken in 1916 grond voor de bouw van de Rooms Katholieke Kerk, de pastorie en het kerkhof van Hooglanderveen. Op het graf van Hendrikus van Beek staat dat hij rust op zijn eigen land en medestichter was van de St. Josephparochie.

Van Tuyllstraat

Deze weg was eerder onderdeel van de huidige Holleweg. De straat is genoemd naar baron Henri Charles van Tuyll van Serooskerken, 1884 tot 1950, burgemeester van Hoogland van 1915 tot 1930 en bewoner van landgoed Coelhorst.

Van Zuilenlaan

Piet van Zuilen maakte door schenking van zijn boerderij Het Zandhuisje aan de Scheidingsweg de bouw van het Zuster en Bejaardenhuis St. Joseph mogelijk. Wous van Zuilen schonk zijn aandeel door boerderij De Langerijst aan de Heideweg te schenken.

Veenweg

Een zeer oude weg, slingerend van hoogte naar hoogte door het veen van Hooglanderveen.

Veldbeemd

Deze weg heette in de gemeente Hoogland Veldweg. Na de samenvoeging met Amersfoort werd gekozen voor Veldbeemd. De naam is ontleend aan de directe omgeving, een gras en waterrijk weiland.

Verbindingsweg

De Verbindingsweg is de verbinding tussen Hooglanderveen en Nijkerkerveen. Vroeger was dit een landweggetje. Vanaf 2008 werd het een autoverbinding tussen de A28 nabij Corlaer en de Boerderijenboulevard.

Willem Tomassenlaan

Willem Tomassen, 1925 tot 2001, speelde een centrale rol in de naoorlogse gemeenschap van Hooglanderveen. Hij was medeoprichter van voetbalvereniging Hooglanderveen, eigenaar van dorpscafé Het Houteveen en lid van het koor van de St. Josephparochie. Het sportcomplex van Hooglanderveen is naar hem vernoemd. Hij was Ridder in de Orde van Oranje Nassau en drager van het Ereteken voor Orde en Vrede.

Wouter van Dijklaan

Wouter van Dijk werd in 1853 geboren in het Duysthuisje aan de Duisterweg en overleed daar in 1928. Hij was wethouder van de gemeente Hoogland en een van de eerste kerkmeesters van de St. Josephparochie, samen met Gerard Schimmel en Hendrikus van Beek.

Zeisum

Zeisum is een oud woord voor zeis, een boerengebruiksvoorwerp om gras mee te maaien.

Zomervaagt

Voormalig perceel weiland nabij het dorp. De naam staat vermeld op een topografische kaart uit 1850.